Ενημέρωση
Νέα
Εκθέσεις
Δελτία Τύπου
Εκδηλώσεις
Περί Φωτός...
Συνεντεύξεις
Εταιρίες
Εκπαίδευση
Έργα Εταιριών
Ανεξάρτητοι Σχεδιαστές
Εργασίες
Άρθρα
Ιδέες & Λύσεις
Τεχνολογίες
Τεχνο - γνωσία
Περιήγηση
Προϊόντα
Επαγγελματικός
Εσωτερικών Χώρων
Εξωτερικών χώρων
LED
Διακοσμητικά
International Posts
Events
News
 
Διαφημιστικά Banner
Naxos island Greece
 
 
Άρθρα / Ιδέες & Λύσεις
 
ΦΩΤΙΣΜΟΣ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ  
Δημοσίευση: 14 Οκτωβρίου 2004
 



Μελέτη εφαρμογής:
Κώστας Κάπος
Μηχανολόγος Μηχανικός M.Sc

Ο λόφος της Ακρόπολης δεσπόζει πάνω από την πόλη των Αθηνών και αποτελεί το χώρο όπου βρίσκονται κάποια από τα σημαντικότερα πολιτιστικά μνημεία της ανθρωπότητας.

Οι προσανατολισμοί των μνημείων, κατά τη διάρκεια της ημέρας εκμεταλλεύονται πλήρως το ηλιακό φως για να αναδείξουν τη μοναδική αρχιτεκτονική τους, ενώ η θέση τους τα καθιστά απρόσβλητα από τα φώτα της πόλης τη νύχτα, συνεπώς εδώ και πολλά χρόνια θεωρείται επιβεβλημένος ο φωτισμός του συνόλου του βράχου της Ακρόπολης και των μνημείων της, προκειμένου να αναδεικνύεται η τελειότητα του συνόλου.

Οι σύγχρονες τεχνολογίες και τα προϊόντα στον φωτισμό των κτιρίων, μας επιτρέπουν τον αποτελεσματικότερο φωτισμό των μνημείων της Ακρόπολης. Παρ? όλα αυτά, ολόκληρος ο χώρος των μνημείων της Ακρόπολης έχει χαρακτηριστεί ως χώρος Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς και οποιεσδήποτε επεμβάσεις για την εγκατάσταση των φωτιστικών σωμάτων που θα αναδείξουν το χώρο αυτό επιβάλλεται να ακολουθούν κάποιους αυστηρότατους κανόνες προκειμένου να μην αλλοιώσουν τη μορφή των μνημείων και να μην προκαλέσουν την παραμικρή φθορά σε αυτά.

Το Σωματείο «Οι Φίλοι της Αθήνας», υπό την προεδρία του σκηνοθέτη κ. Μιχάλη Κακογιάννη, ο οποίος πρώτος οραματίσθηκε τον φωτισμό των μνημείων αυτών όπως τους αξίζει, ανέλαβε τη χρηματοδότηση όλων των απαραίτητων μελετών για το νυκτερινό φωτισμό των μνημείων της Ακροπόλεως (Παρθενώνα, Ερέχθειο, Προπύλαια), για το Ωδείο Ηρώδου Αττικού, για το Ναό του Ηφαίστου (Θησείο) και για το μνημείο Φιλοπάππου. Για την επίτευξη του σκοπού αυτού, εξασφάλισε τις υπηρεσίες του διάσημου Γάλλου φωτιστή κ. Pierre Bideau, γνωστού για τον φαντασμαγορικό φωτισμό του Πύργου του Eiffel στο Παρίσι, καθώς και πλήθους άλλων μνημείων, o οποίος συνέταξε τις προτάσεις του και επέλεξε τo είδος των φωτιστικών σωμάτων που θα χρησιμοποιηθούν.

Στη συνέχεια, η Διεύθυνση Η/Μ μελετών του Γραφείου Δοξιάδη και προσωπικά ο Διευθυντής της Κώστας Κάπος Μηχανολόγος Μηχανικός M.Sc και μέλος της Ελληνικής Επιτροπής Φωτισμού, ανέλαβε την εκπόνηση της μελέτης εφαρμογής, βασισμένης στις καλλιτεχνικές προτάσεις Bideau. Η μελέτη αυτή είχε ως αντικείμενο τα παρακάτω:

1. Προσδιορισμός επακριβών θέσεων τοποθέτησης των προβολέων στα μνημεία, ώστε να μην προσβάλλουν αισθητικά τις όψεις των μνημείων, δεδομένου ότι οι προβολείς που είχαν επιλεγεί είναι αρκετά ογκώδεις. Για το σκοπό αυτό επίσης, ο κ. Κάπος ζήτησε ειδικές προδιαγραφές αποχρώσεως στους προβολείς, με ειδική παραγγελία στο εργοστάσιο της Philips Γαλλίας (απόχρωση προβολέων RAL 9001).
2. Σχεδιασμός ειδικών ανοξείδωτων στηριγμάτων των προβολέων ώστε να μην υπάρχει ο κίνδυνος οποιασδήποτε βλάβης στα μνημεία. Τα στηρίγματα αυτά έπρεπε να είναι αισθητικά αποδεκτά, να μην είναι ορατά από απόσταση, να μην πακτωθούν σε οποιοδήποτε σημείο των μνημείων, να είναι κινητά και να αντέχουν σε ανεμοπιέσεις για ταχύτητες ανέμου πάνω από 160 χλμ/ώρα.
3. Προσδιορισμός της καλωδίωσης των προβολέων, δεδομένου ότι όλα τα καλώδια θα έπρεπε να διέλθουν εμφανώς και χωρίς καμία στήριξη.
4. Τροφοδοσία των κυκλωμάτων και αυτοματισμοί εναύσεως, έτσι ώστε οι απομακρυσμένοι μεταξύ τους πίνακες τροφοδοσίας να μπορούν να ανάβουν με ασύρματο τηλεχειρισμό. 5. Σύνταξη προδιαγραφών και παρουσίαση της μελέτης για έγκριση από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο.

Όπως προαναφέρθηκε, δεν έπρεπε να υπάρξει καμία μόνιμη επέμβαση, φθορά ή αλλοίωση των χαρακτηριστικών των μνημείων της Ακρόπολης, τα οποία αποτελούν παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά. Συνεπώς, η εγκατάσταση φωτισμού των μνημείων, στο σύνολό της, όφειλε να πληροί τις παρακάτω προϋποθέσεις και κανόνες, όπως ορίστηκαν από τον Κ. Κάπο:

1. Δεν πρέπει να υπάρξουν εκσκαφές. Επιτρέπεται μόνο η προσωρινή επικάλυψη κάποιων καλωδιώσεων με ελεύθερο και σαθρό χώμα εντελώς επιφανειακά.
2. Όλες οι καλωδιώσεις θα είναι επιφανειακές και τα καλώδια δεν θα στηρίζονται με μόνιμα μέσα στα αρχιτεκτονικά στοιχεία.
3. Οι καλωδιώσεις κατά το δυνατόν θα κρύβονται πίσω από διάφορα αρχιτεκτονικά στοιχεία ώστε να μην αλλοιώνουν την μορφή του μνημείου
4. Τα φωτιστικά σώματα θα στηρίζονται σε κινητές βάσεις, δυνάμενες να αφαιρεθούν ή να μετακινηθούν.
5. Τα υλικά που θα χρησιμοποιηθούν δεν θα οξειδώνονται και δεν θα προκαλούν λεκέδες ή άλλες χημικές αντιδράσεις με τα αρχιτεκτονικά στοιχεία των μνημείων.
6. Λόγω της επιφανειακής εγκατάστασης του φωτισμού, όλες οι καλωδιώσεις και τα φωτιστικά σώματα θα βρίσκονται σε σημεία μη προσβάσιμα από τους επισκέπτες του αρχαιολογικού χώρου.
7. Αν και προσωρινή, η στήριξη των φωτιστικών σωμάτων πρέπει να είναι επαρκής για την αντιμετώπιση διαφόρων μηχανικών καταπονήσεων που θα μπορούσαν να τα ανατρέψουν (κραδασμούς, ανεμοπιέσεις, τυχαία λακτίσματα κλπ).
8. Μελλοντικά, και μετά την ολοκλήρωση των εργασιών συντήρησης των μνημείων, τα εξωτερικά φωτιστικά σώματα θα πρέπει να μπορούν να επανεγκατασταθούν επάνω σε κάποια μελλοντική μεταλλική περίφραξη του κάθε μνημείου εάν αυτό είναι αποδεκτό από την αρμόδια Αρχαιολογική Υπηρεσία.

Η ιδιαιτερότητα της μελέτης αυτής συγκριτικά με τις χρησιμοποιούμενες μεθόδους φωτισμού των μνημείων μέχρι σήμερα, είναι η χρήση προβολέων πολύ μικρότερης ισχύος, ο καθένας από τους οποίους φωτίζει με ιδιαίτερο τρόπο το κάθε αρχιτεκτονικό στοιχείο ώστε να εξασφαλίζεται η αντίληψη του αναγλύφου από απόσταση. Επιπλέον, οι εσωτερικές τοιχοποιίες φωτίζονται κατά τρόπο που θα δημιουργεί την αίσθηση ενός εσωτερικού φωτός που προέρχεται από τα ίδια τα μνημεία και δεν προσπίπτει σε αυτά. Έτσι, επελέγησαν για χρήση 3 βασικοί τύποι προβολέων:

? Προβολείς Αλογονιδίων του μετάλλου σε κεραμικό καυστήρα (τύπος CDM-T Philips) αποχρώσεως 830 και θερμοκρασίας χρώματος 3000°Κ (φυσικό λευκό χρώμα) ισχύος 35, 70 ή 150 W.
? Προβολείς λαμπτήρων λευκού Νατρίου υψηλής πίεσης (τύπος SDW-T Philips) με θερμοκρασία χρώματος 2500°Κ (υπόλευκο/κίτρινο), ισχύος 100 W.
? Προβολείς ανοικτής δέσμης, Νατρίου υψηλής πίεσης (τύπος SON-T comfort Philips) ισχύος 100, 150 και 250W, με θερμοκρασία χρώματος 2200°Κ (ρόζ-πορτοκαλί).

Οι δύο πρώτοι τύποι των προβολέων χρησιμοποιήθηκαν για το φωτισμό των αρχιτεκτονικών στοιχείων του κάθε μνημείου (κίονες, μετόπες, αετώματα κλπ) και συγκεκριμένων εξωτερικών τοιχοποιιών. Για τη δημιουργία πιο εντυπωσιακού φωτισμού με τονισμό του αναγλύφου, χρησιμοποιήθηκαν ένας από τους δύο πρώτους τύπους προβολέων σε κάθε κίονα, ώστε το κάθε ορατό τεταρτημόριο να φωτίζεται από διαφορετικό τύπο προβολέα. Η συγκέντρωση των δεσμών έγινε με ειδικά κρύσταλλα/φακούς (οριζόντιους ή κάθετους εκτατήρες) ώστε η δέσμη να είναι κάθετη κατά μήκος του κάθε κίονα, ή οριζόντια κατά μήκος κάποιας μετόπης. Ορισμένοι μάλιστα προβολείς απαιτούσαν τη χρήση αμμοβολισμένων προστατευτικών κρυστάλλων ώστε να έχουν εντελώς ομοιόμορφο φωτιστικό αποτέλεσμα επάνω σε τοίχους.

Ο τρίτος τύπος προβολέα χρησιμοποιήθηκε για το φωτισμό των εσωτερικών τοίχων του κάθε μνημείου (σηκών) έτσι ώστε ο σχετικά χαμηλός φωτισμός και το πορτοκαλί χρώμα να δίνει την εντύπωση ότι ο ίδιος ο τοίχος φεγγοβολεί ένα εσωτερικό φως που συμβολίζει το αρχαίο πνεύμα που ζει μέσα στα μνημεία αυτά. Γενικά υιοθετήθηκε η φιλοσοφία ότι τα μνημεία αυτά την εποχή που κατασκευάστηκαν είχαν ως πιθανό φωτισμό τη φωτιά, συνεπώς κάποιος αντίστοιχος φωτισμός είναι ο πλέον δόκιμος για την αρχιτεκτονική τους.

Εκτός από το φωτισμό των μνημείων, ιδιαίτερη σημασία έχει και ο φωτισμός του Βράχου της Ακροπόλεως. Μέχρι σήμερα, ο Βράχος φωτιζόταν από προβολείς ανοικτής δέσμης Νατρίου υψηλής πίεσης, με αποτέλεσμα και πάλι να μην γίνεται αντιληπτό το ανάγλυφο του βράχου, που σε συνδυασμό με το υπερκείμενο τείχος αποτελούν ένα μνημείο από μόνο του.

Εδώ γίνεται πάλι η χρήση των προβολέων τύπου 1, ημιανοικτής δέσμης, με πρόσπτωση υπό γωνία στο βράχο και στο τείχος, έτσι ώστε αφ? ενός να μην διαταράσσεται το οικοσύστημα της περιοχής που περιλαμβάνει γεράκια, κουκουβάγιες και άλλα αρπακτικά πτηνά και αφ? εταίρου να τονίζεται το ανάγλυφο του ιερού Βράχου και του τείχους της Ακροπόλεως. Ιδιαίτερη μέριμνα έχει ληφθεί σε όλα τα μνημεία, ώστε να μην είναι ορατοί από μακριά οι προβολείς ή οι δέσμες τους, αλλά μόνο το φωτιστικό αποτέλεσμα που επιφέρουν στα μνημεία. Ειδικά για το Νότιο τμήμα του Βράχου, το οποίο παρουσιάζει πολύ λιγότερο ανάγλυφο από το Βόρειο, χρησιμοποιήθηκαν και πάλι αμμοβολισμένα κρύσταλλα, προκειμένου να μην γίνει ο Βράχος περισσότερο φωτεινός από ότι τα ίδια τα μνημεία.

Συνολικά εγκαταστάθηκαν από την κατασκευάστρια εταιρεία J&P ΑΒΑΞ περίπου 800 προβολείς για το φωτισμό των μνημείων, αλλά, παρ? όλα αυτά, η απορροφώμενη ισχύς έχει μειωθεί σημαντικά σε σύγκριση με τους προηγούμενους προβολείς οι οποίοι είχαν ισχύ 400 ή 1000W έκαστος και εξαιρετικά αναποτελεσματικό φωτιστικό αποτέλεσμα σε τόσο σημαντικά μνημεία. Μάλιστα, σημειώνεται ότι τόσο το μνημείο του Φιλοπάππου, όσο και ο ναός του Ηφαίστου (Θησείο) φωτίστηκαν για πρώτη φορά από καταβολής τους και το αποτέλεσμα χαρακτηρίστηκε εξαιρετικό.

Oι κ.κ. Bideau και Κάπος συμμετείχαν επίσης στην επίβλεψη της εκτέλεσης του έργου (ο κ. Κάπος είχε την ολική διεύθυνση του έργου και προέβη σε εκτεταμένες αλλαγές των προτάσεων Bideau, όπου απαιτήθηκε από την Αρχαιολογική Υπηρεσία ή για καλύτερο φωτιστικό αποτέλεσμα) και έδωσαν ουσιαστικές και άμεσες λύσεις σε ανακύπτοντα προβλήματα κατά την εκτέλεση ώστε να καταστεί δυνατός ο φωτισμός των μνημείων της Ακρόπολης κατά την διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας. Είναι χαρακτηριστικό ότι και οι δύο τεχνικοί εργάστηκαν επί πολλές ημέρες μέχρι τις 5.00 κάθε πρωί, πολλές φορές σκαρφαλωμένοι στις παρειές του Ιερού Βράχου, προκειμένου να ρυθμίσουν ακριβώς τις δέσμες των προβολέων μόνοι τους.

Οι ίδιοι τεχνικοί συνέταξαν και τις μελέτες φωτισμού του λόφου του Λυκαβηττού (τα έργα του οποίου βρίσκονται σε εξέλιξη), ενώ υπάρχουν έτοιμες προς υλοποίηση μελέτες για το ναό του Ολυμπίου Διός, του αρχαιολογικού χώρου της Ελευσίνας, της Πύλης του Αδριανού και του Ηρώδειου. Ο κ. Κάπος είναι ο εκπρόσωπος του Γραφείου CIEL Pierre Bideau SA στην Ελλάδα και έχει στο ενεργητικό του (μεταξύ πολλών άλλων) και την εγκατάσταση του στροβοσκοπικού εφέ ?Olympic Meteor? στη Ν. Πλαγιά του Λυκαβηττού, κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων.

 

Σχετικές Δημοσιεύσεις:

Αναζήτηση
Newsletter
 
 
Διαφημιστικά Banner
 
Facebook Group
 
 
Popular Articles
 
 
All rights reserved Copyright © 2004-2010 Όροι Χρήσης Powered by GREED PROMO.