Ενημέρωση
Νέα
Εκθέσεις
Δελτία Τύπου
Εκδηλώσεις
Περί Φωτός...
Συνεντεύξεις
Εταιρίες
Εκπαίδευση
Έργα Εταιριών
Ανεξάρτητοι Σχεδιαστές
Εργασίες
Άρθρα
Ιδέες & Λύσεις
Τεχνολογίες
Τεχνο - γνωσία
Περιήγηση
Προϊόντα
Επαγγελματικός
Εσωτερικών Χώρων
Εξωτερικών χώρων
LED
Διακοσμητικά
International Posts
Events
News
 
Διαφημιστικά Banner
Naxos island Greece
 
 
Περί φωτός... / Ανεξάρτητοι Σχεδιαστές
 
Neues μουσείο στο Βερολίνο  
Δημοσίευση: 06 Απριλίου 2011
 

Ο φωτισμός ενός μουσείου του 1850, που αποτέλεσε σημείο αντιπαράθεσης κατά την ανακατασκευή του.

Οι εργασίες για την αναστήλωση του μουσείου Neues που διήρκησαν πάνω από δέκα χρόνια, έγιναν υπό την επίβλεψη του βρετανού αρχιτέκτονα και κατόχου του χρυσού μεταλλίου RIBA, David Chipperfield. Οι μηχανικοί της Kardorff Ingenieure ανέλαβαν να σχεδιάσουν τον φωτισμό. Το αποτέλεσμα της μελέτης τους είναι η επίτευξη της ισορροπίας ανάμεσα στο φυσικό και τεχνητό φως και η ικανοποίηση των αναγκών που προέκυψαν από τη συντήρηση του μουσείου.

Το μουσείο Neues στο Βερολίνο χτίστηκε περίπου το 1850 και καταστράφηκε από βομβαρδισμούς έναν αιώνα αργότερα, παραμένοντας για χρόνια ένα ερειπωμένο μνημείο του παρελθόντος.

Το 1997, το έργο ανατέθηκε στο βρετανό αρχιτέκτονα David Chipperfield σε συνεργασία με το γραφείο Julian Harrap Architects, που ειδικεύεται στις αναστηλώσεις. Έτσι λοιπόν έλαβε τέλος η χρόνια αντιπαράθεση για το αν το μουσείο θα έπρεπε να μείνει πιστό στην αρχική του αρχιτεκτονική (Friedrich August Stüler) ή να επανασχεδιαστεί, για να προσαρμοστεί στα δεδομένα του 21ου αιώνα. Σύμφωνα με το σχέδιο του Chipperfield, το κτίριο θα διατηρούσε την αρχική του μορφή. Τα τμήματα που είχαν μείνει ανέπαφα θα παρέμεναν ως είχαν, ενώ, όπου χρειαζόταν, θα αναπλήρωναν τα κενά βασιζόμενοι σε σύγχρονες λύσεις. Όπου έλειπαν ολόκληρα τμήματα θα αντικαθιστούνταν από απλές αλλά μοντέρνες αίθουσες.

Όταν οι σχεδιαστές φωτισμού Kardorff Ingenieure ανέλαβαν το project το 2000, χρησιμοποίησαν σαν βάση για την υλοποίηση/εφαρμογή της ιδέας τους τον κορμό του κτιρίου, το οποίο δεν θα ολοκληρωνόταν για τα επόμενα 10 χρόνια. Για να καταλήξουν στην πιο ιδανική λύση, δούλεψαν εντατικά χρησιμοποιώντας τρισδιάστατη αναπαράσταση (3D modeling) και εικονικά τεστ.

Η τεχνολογία 3D βοήθησε στην δημιουργία ενός φιλμ το οποίο μετέφερε τον θεατή στο εσωτερικό του μουσείου και μέσα από μια σειρά προσομοιώσεων αποτύπωσαν την επίδραση του ηλιακού φωτός στις διάφορες εποχές του χρόνου.

Το αρχικό κτίριο του μουσείου είχε σχεδιαστεί έτσι ώστε να μην χρειάζεται την συμβολή τεχνητού φωτός για τον φωτισμό του. Θα έπρεπε λοιπόν να βρεθεί μια λύση που θα ικανοποιούσε την ανάγκη για την ύπαρξη ισορροπίας, που θα επέτρεπε δηλαδή την διατήρηση της υπάρχουσας θέας στο Museum Island και την εισβολή συγκεκριμένων επιπέδων φυσικού φωτός στο κτίριο.

Μετά από μια σειρά δοκιμών που διήρκεσαν 2 χρόνια κατέληξαν στην χρήση διάτρητων προπετασμάτων ηλιοπροστασίας και αντιθαμβωτικών προστατευτικών, για να μειώσουν την διάχυση του φωτός στο ελάχιστο (4%). Παρόλο που το contrast ανάμεσα στα σκούρα χρώματα των προπετασμάτων και το εξωτερικό περιβάλλον μειώνεται, η συνάρτηση τους με τον ειδικό διάτρητο σχεδιασμό εξασφαλίζει την διατήρηση της θέας και το ευάερο-ευήλιο περιβάλλον.

Το πιο τρανταχτό παράδειγμα αποκατάστασης στο μουσείο είναι η επιβλητική σκάλα. Ενώ ακολουθείται το αρχικό σχέδιο του Stüler η αυστηρή επανακατασκευή του παλιού ντεκόρ αποφεύγεται. Το δωμάτιο περιβάλλεται από εντυπωσιακά παράθυρα ύψους 6 μέτρων. Τα σκουροπράσινα προπετάσματα που επιλέχθηκαν συσπειρώνονται με φορά από πάνω προς τα κάτω, αφήνοντας όσο το δυνατόν περισσότερο φως να μπει στην αίθουσα.

Στο ταβάνι, 25 μέτρα επάνω από τη σκάλα τοποθετείται ένα σύστημα φωτισμού με λαμπτήρες αλογόνων μετάλλων 2-4x35W, για να επιτευχθεί ομοιόμορφος φωτισμός στους τοίχους. Ένα ενιαίο σύστημα με βίντσι (winch system) επιτρέπει σε κάθε τμήμα του συστήματος φωτισμού να χαμηλώνει μέχρι το επίπεδο του πατώματος, όταν είναι απαραίτητη η πρόσβαση για την αντικατάσταση των λαμπτήρων.

Ο φωτισμός σε όλα τα νέα τμήματα του κτιρίου ενσωματώνεται σε προκατασκευασμένους υποδοχείς. Σε ορισμένες περιπτώσεις κάποια τεχνικά στοιχεία, όπως μεγάφωνα, ενσωματώνονται δημιουργώντας ένα ενιαίο σχεδιασμό.

Μείζον ζήτημα για την ομάδα αποτέλεσε ο φωτισμός των σημείων που διατηρήθηκαν οι λεπτομέρειες της αρχικής αρχιτεκτονικής. Το γραφείο δημιούργησε πάνω από 100 ειδικά κατασκευασμένα φωτιστικά, για να ικανοποιήσει τις ανάγκες αναστήλωσης και συντήρησης που προέκυψαν ως αποτέλεσμα της μεγάλης «ποικιλίας» χώρων. Σε κάθε περίπτωση κεντρικός στόχος ήταν να εναρμονιστεί η χρήση του τεχνητού φωτός με τις ιδιαιτερότητες του φυσικού φωτός στους διάφορους εκθεσιακούς χώρους. Τα φώτα ασφαλείας ενσωματώθηκαν στον γενικό φωτισμό με αποτέλεσμα την ελαχιστοποίηση του «οπτικού κορεσμού».

Ο σχεδιασμός των φωτιστικών βασίζεται στην τεχνολογική τους «υπόσταση» ενώ απορρίπτεται η χρήση διακοσμητικών στοιχείων. Ειδικά σχεδιασμένα φωτιστικά παίρνουν το σχήμα κουτιού, ως επί το πλείστον με χάλκινα περιβλήματα, και εναρμονίζονται με τα υλικά που χρησιμοποίησε ο David Chipperfield.

Οι περιορισμοί που επιβάλλονται από την συντήρηση εμποδίζουν σε πολλά σημεία την προσβασιμότητα στους τοίχους και το ταβάνι. Το Hi-track της ERCO χρησιμοποιήθηκε για να ενώσει τα διάκενα και να ελαχιστοποιήσει τις παρεμβολές στη δομή. Ο ελαφρύς σκελετός του μπορεί να υποστηρίξει βαριά φορτία και αφήνει ένα μεγάλο άνοιγμα ανάμεσα στα σημεία ανάρτησης.

Οι δύο πτέρυγες του μουσείου διαθέτουν από μία εσωτερική αυλή, οι οροφές των οποίων καλύπτονται από διπλό γυαλί. Οι γυάλινες οροφές έπαιξαν σημαντικό ρόλο για την πορεία που θ’ ακολουθούσε το concept του φωτισμού σ’ αυτούς τους χώρους. Η Ελληνική Αυλή είναι έτσι φτιαγμένη ώστε να εκμεταλλεύεται όσο το δυνατόν περισσότερο το φως της ημέρας. Μια οροφή από διαφανές γυαλί κυριαρχεί και επιτρέπει στο φως του ηλίου να πέφτει κατευθείαν πάνω στα εκθέματα. Η ένταση όπως και η κατεύθυνση που ακολουθεί το φως αλλάζουν κατά τη διάρκεια της ημέρας αλλά και του έτους, δημιουργώντας εναλλαγές στις επιφάνειες και προσδίδοντας δραματικότητα.

Τα εκθέματα φωτίζονται με προτζέκτορες (λάμπες αλογόνου των 150W) τοποθετημένους ανάμεσα στα δύο επίπεδα της οροφής δίνοντας την δυνατότητα να αντιληφθούμε τις δυσδιάκριτες καμπύλες των γλυπτών. Ειδικά φίλτρα (shutters) στους προτζέκτορες επικεντρώνουν τον φωτισμό αποκλειστικά στην επιφάνεια των γλυπτών ενώ αποφεύγεται και η δημιουργία «κώνων» από τις δέσμες.

Η χρήση αδιαφανούς γυαλιού στην οροφή της Αιγυπτιακής Αυλής δημιουργεί σκιώδη ατμόσφαιρα. Αρκετά τεστ στην οροφή του Μουσείου της Περγάμου βοήθησαν στην επιλογή της συγκεκριμένης ποιότητας γυαλιού. Η ομάδα εξέτασε αντικείμενα φωτισμού με διαφορετικές ποιότητες διάχυσης σε συνάρτηση με μια ποικιλία spots, τα οποία τοποθέτησε μεταξύ των δύο στρωμάτων γυαλιού της οροφής. Κατέληξαν πως γυαλί διάχυσης, με ικανότητα διάδοσης του φωτός στο 71% σε συνδυασμό με ειδικά σχεδιασμένους προβολείς (λάμπες αλογόνου 150W) σε μία απόσταση των 40εκ. από την κάτω οροφή, απέδιδαν καλύτερα.

Με τη χρήση αυτού του συστήματος πέτυχαν έναν ξεκάθαρο σχηματισμό σκιών στα αντικείμενα τα οποία ήταν τοποθετημένα από κάτω, σε μία πλατφόρμα σε απόσταση 14 μέτρων. Τα κινούμενα φωτιστικά τοποθετήθηκαν σε 4 ράγες πάνω από το χαμηλότερο στρώμα της γυάλινης οροφής. Προβολείς στις δύο εξωτερικές ράγες κατευθύνονται με μια γωνία 15 μοιρών προς τα γλυπτά που είναι στον τοίχο, στον όροφο κάτω από την πλατφόρμα.

Η προτομή της βασίλισσας Νεφερτίτη, αποτελεί αδιαμφισβήτητα τον μεγαλύτερο θησαυρό του μουσείου και βρίσκεται πίσω από αλεξίσφαιρο γυαλί στο Nordkuppelsaal. Spots, που εστιάζουν με ακρίβεια, σχηματίζουν ένα δαχτυλίδι και κρέμονται κατά μήκος του γείσου, περιμετρικά του δωματίου. Με αυτό τον τρόπο η προτομή φωτίζεται όσο το δυνατόν καλύτερα από 6 γωνίες που έχουν επιλεχθεί με προσοχή.

Όταν ο David Chipperfield αποκάλυψε αρχικά τα σχέδιά του μουσείου υπήρξαν διαφωνίες. Οι ατελείωτες όμως ουρές τον πρώτο χρόνο της λειτουργίας του απέδειξαν πως το Νέο Μουσείο εντυπωσίασε το κοινό.

Αν και το συγκεκριμένο project αποτελεί μόνο ένα μικρό δείγμα της δουλειάς του, του χάρισε το χρυσό μετάλλιο RIBA (Royal Institute of British Architects), όπως και το triennial prize του German Architect’s Association .Το γραφείο Kardorff Ingenieure τράβηξε επίσης την προσοχή και με το έργο του στο μουσείο κέρδισαν υποψηφιότητα στα Lighting Design Awards το 2011.

Κείμενο: Ειρήνη Μαράκη
Πηγή: Mondo Arc

 

Σχετικές Δημοσιεύσεις:

Αναζήτηση
Newsletter
 
 
Διαφημιστικά Banner
 
Facebook Group
 
 
Popular Articles
 
 
All rights reserved Copyright © 2004-2010 Όροι Χρήσης Powered by GREED PROMO.